Σάββατο, 26 Σεπτεμβρίου 2009

Eurobasket 2009


Η Ελλάς, ως κράτος και ως κοινωνία, τείνει να διαπρέπει σε δύο διαφορετικές κατηγορίες δραστηριοτήτων: αυτές για τις τις οποίες δεν υπάρχουν αντικειμενικές μετρήσεις και αυτές με τις οποίες δεν πολυασχολείται ο έξω κόσμος. Από μικρά παιδιά ακούμε για τις ελληνικές θάλασσες, την ελληνική λεβεντιά, την ελληνική φιλοξενία, τους έλληνες γιατρούς, πιλότους, κομάντος, τον ελληνικό πολιτισμό. Σε όλα αυτά είμαστε κορυφές. Στα μεγέθη εκείνα, αντίθετα, για τα οποία υπάρχουν επίσημα στατιστικά στοιχεία και τα οποία η παγκόσμια κοινότητα τα θεωρεί δείκτες ανάπτυξης και ευμάρειας είμαστε λίγο-πολύ εκεί που θα περίμενε κανείς να βρει μια χώρα του μεγέθους και του πληθυσμού μας: άλλοτε πιο ψηλά και άλλοτε πιο χαμηλά. (Η μεγάλη μακροσκοπική τάση της επόμενης δεκαετίας θα είναι το προσπέρασμα της ελληνικής οικονομίας από αυτές των χωρών της πρώην Ανατολικής Ευρώπης).

Είναι εντυπωσιακό, επομένως, το πόσο πετυχημένοι είμαστε στο μπάσκετ, γεγονός που επιβεβαιώθηκε και το 2009. Ο Παναθηναϊκός και η εθνική νέων βγήκαν πρωταθλητές Ευρώπης. Η εθνική εφήβων ήρθε δεύτερη στο παγκόσμιο και η γυναικών πέμπτη στο πανευρωπαϊκό. Και το πιο πρόσφατο: μία αποδεκατίσμένη και σχετικά άπειρη εθνική ανδρών κατέκτησε το χάλκινο μετάλλιο στο Ευρωμπάσκετ της Πολωνίας. Σε αντίθεση με το ούζο, το καμάκι και το ελαιόλαδο, το μπάσκετ είναι μια τεράστια παγκόσμια βιομηχανία, ένα άθλημα με το οποίο ασχολείται όλος ο πλανήτης και στο οποίο επενδύονται δισεκατομμύρια. Το ότι μια χώρα κοντών λευκών (να πω και underachievers ή θα παρεξηγηθώ;) έχει καταφέρει, εδώ και είκοσι χρόνια, να καθιερωθεί παγκοσμίως δεν είναι και μικρό πράγμα.

Το πρόβλημα με τον αθλητισμό είναι ότι πολύ συχνά χρησιμοποιείται ως βάση για αυθαίρετα συμπεράσματα. Το πρώην Σοβιετικό μπλοκ έριχνε εκατομμύρια στα σπορ θεωρώντας πως τα μετάλλια στο τριπλούν, το χάντμπωλ και τη ρυθμική γυμναστική θα φτιασίδωναν την πραγματικότητα ενός πολιτικού συστήματος που στερούσε θεμελιακές ελευθερίες και δικαιώματα και ενός μοντέλου οικονομικής σχεδιασμού το οποίο αδυνατούσε να καλύψει βασικές ανάγκες σε καταναλωτικά αγαθά. Οι ελληνικές νίκες στο μπάσκετ μπορεί απλά να σημαίνουν ότι είμαστε καλοί στο συγκεκριμένο άθλημα: τίποτε περισσότερο και τίποτε λιγότερο. Οι όποιες γενικεύσεις για τις ικανότητες και τις δυνάμεις, σωματικές και ψυχικές, του έθνους είναι παρακινδυνευμένες, για να μην πω επικίνδυνες.

Με τις παραπάνω επιφυλάξεις, αν θα έπρεπε, ντε και καλά, να εξαγάγουμε κάποια ευρύτερα συμπεράσματα από αυτές τις καλαθοσφαιρικές διακρίσεις, εγώ θα ήθελα να σταθώ στα εξής τρία σημεία:

- Δουλειά, δουλειά, δουλειά. Τώρα που γράφω είναι ένα ηλιόλουστο σαββατιάτικο πρωινό. Δεν έχω βγει ακόμα έξω, αλλά είναι βέβαιο ότι παντού στην Αθήνα, ή σε οποιαδήποτε άλλη ελληνική πόλη, η εικόνα είναι η ίδια: χιλιάδες παιδιά να παίζουν μπάσκετ. Για να είμαστε πιο συγκεκριμένοι, το ρήμα παίζω είναι παραπλανητικό. Προπονούνται, ασκούνται, μαθαίνουν θα ήταν πιο σωστές εκφράσεις. Μόνο αν δει κανείς μια αίθουσα γυμναστηρίου γεμάτη οχτάχρονα να προσπαθούν να τελειοποιήσουν τη σταυρωτή τρίπλα, το μπλοκ άουτ και το μαν-του-μαν με κάλυψη θα καταλάβει γιατί το ελληνικό μπάσκετ είναι τόσο δυνατό. Σε αυτή τη ζωή, πάνω κάτω, παίρνεις ανάλογα με το τι δίνεις και στο συγκεκριμένο τομέα η αλήθεια είναι ότι έχουμε επενδύσει και επενδύουμε πολλά.

- Η φτωχή χώρα με τους πλούσιους κατοίκους. Ο ελληνισμός ανέκαθεν, εκτός από μπασκετμπωλίστες, παρήγαγε και κροίσους (η ναυτιλία είναι ένα άλλο εκπληκτικό παράδειγμα όπου η Ελλάδα αγωνίζεται πολύ παραπάνω από τα κιλά της). Το χαμένο στοίχημα, για να μην πω το έγκλημα, του μεταπολεμικού ελληνικού κράτους είναι ότι δεν κατάφερε να αξιοποιήσει αυτούς τους ανθρώπους και τις περιουσίες τους, να τους εντάξει σε έναν οργανωμένο προγραμματισμό. Είτε προσπάθησε να τους πνίξει σε μια δαιδαλώδη γραφειοκρατία και νομοθεσία, είτε τους άφησε ασύδοτους να δρουν ενάντια στο κοινό συμφέρον και να λυμαίνονται τις εθνικές πλουτοπαραγωγικές πηγές. Από την άλλη, και η ημεδαπή άρχουσα τάξη, τις τελευταίες δεκαετίες, δεν έχει δείξει καμιά ιδιαίτερη πρεμούρα να προσφέρει ουσιαστικά (είναι αστείο να συγκρίνουμε τα σημερινά φιλανθρωπικά τέια και γκαλά με τις δωρεές που οικοδόμησαν το μεταεπαναστατικό κράτος τον 19ο αιώνα). Το ότι δύο οικογένειες, οι Γιαννακόπουλοι και οι Αγγελόπουλοι, καταφέρνουν να συντηρούν ένα ολόκληρο άθλημα στην κορυφή της Ευρώπης είναι απλώς μια μικρή, μελαγχολική υπενθύμιση για το πόσο θα μπορούσε να βοηθήσει η ιδιωτική πρωτοβουλία.

- Κέντρα αποφάσεων. Ο κύριος άξονας της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής τα τελευταία χρόνια είναι η κλάψα: για τους κακούς ξένους που επιβουλεύονται τα συμφέροντά μας, για τα σκοτεινά κέντρα αποφάσεων, όπου στήνονται πλεκτάνες σε βάρος μας. Σωστά ή όχι, θεωρούμε πως είμαστε στην απόξω, χωρίς ουσιαστική συμμετοχή στο μεγάλο παιχνίδι που παίζεται στις Βρυξέλλες, στη Ουάσινγκτον, στο Νταβός: οπουδήποτε, τέλος πάντων, γίνονται οι διαβουλεύσεις για τα μεγάλα διεθνή θέματα. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι στο μπάσκετ τα σκοτεινά κέντρα αποφάσεων ελληνοκρατούνται. Με κορυφαίο το Γιώργο Βασιλακόπουλο, τον πρόεδρο της FIBA Εurope, οι συμπατριώτες μας κατέχουν θέσεις κλειδιά σε όλες τις σημαντικές επιτροπές του αθλήματος. Δεν γνωρίζω αν οι ξένοι κατηγορούν τους παράγοντές μας για μεροληψία˙ υποψιάζομαι πως οι πιο συνωμοσιολόγοι από αυτούς που κατά καιρούς νικάμε θα το κάνουν. Είναι γεγονός πάντως ότι, με το ισχύον καθεστώς, είναι πολύ δύσκολο να βρεθούμε αδικημένοι σε οποιονδήποτε διακανονισμό ή μοιρασιά. Τώρα, αν το παράδειγμα της αθλητικής διπλωματίας μπορεί να ακολουθηθεί από την εθνική διπλωματία είναι ένα ενδιαφέρον θέμα για συζήτηση.

Κλείνω με λίγα λόγια για το Σοφοκλή Σχορτσιανίτη. Ο Σοφοκλής έχει τρία χαρακτηριστικά που τον καθιστούν διαφορετικό από το μέσο όρο: είναι ψηλός (2.08 μέτρα), μαύρος (Έλληνας πατέρας και μητέρα από το Καμερούν) και βαρύς (στα αδύνατα του ζυγίζει 150 κιλά). Κανείς δε διανοείται να κοροϊδέψει έναν άνθρωπο – και ιδιαίτερα μπασκετμπωλίστα – για το μεγάλο ύψος του. Κάποια συνθήματα που έχουν ακουστεί στο παρελθόν στα γήπεδα για το χρώμα του δέρματός του ήταν, ευτυχώς, λίγα, μεμονομένα και φαντάζομαι (ελπίζω;) ότι ο οποιοσδήποτε λογικός άνθρωπος τα καταδικάζει. Η ευχή είναι ότι το παράδειγμα του Σοφοκλή θα βοηθήσει στο να εξαλειφθεί και ο ρατσισμός εναντίων των υπέρβαρων - ή κάθετα διακείμενων που λένε οι πολιτικά ορθοί Αμερικάνοι - στη χώρα μας. (Αν και, για να είμαι ειλικρινής, οφείλω να ομολογήσω ότι η εικόνα μιας ολόκληρης εξέδρας να ανεμίζει σακούλες σούπερ μάρκετ σε έναν παίχτη γνωστό για τη λαιμαργία του πρέπει να θεωρηθεί ως μία από τις πιο εμπνευσμένες στιγμές των Ελλήνων οπαδών).

ΥΓ Δείτε το τρίποντο του Βασίλη «Κill Bill» Σπανούλη από το ματς με τη Γαλλία. Ο οιοσδήποτε μπορεί να βάλει ένα τυχερό σουτ. Η ικανότητα, όμως, να χαμογελάς με την κωλοφαρδία σου σε έναν τόσο κρίσιμο αγώνα δείχνει, αν μη τι άλλο, ότι έχεις πιάσει το νόημα του παιχνιδιού και της ζωής.

http://www.youtube.com/watch?v=KIM0wTLA_os

Δευτέρα, 21 Σεπτεμβρίου 2009

Παύλος Βρέλλης vs Madame Tussauds




Π. Βρέλλης

















-" Οι συνθέσεις είναι όλες δικές μου. Δούλεψα όχι μόνο με βάση την πλούσια βιβλιογραφία που συγκέντρωσα (για ιστορικά και λαογραφικά στοιχεία) αλλά και τις πληροφορίες - στοιχεία - που πήρα από τα μέρη που περπάτησα, γνώρισα, φωτογράφησα και σχεδίασα (επί χρόνια). "
-" Το «Μουσείο Ελληνικής Ιστορίας» το στεγάζω σ' ένα κτίριο Αστικής Φρουριακής Αρχιτεκτονικής της Ηπείρου του 18ου αιώνα, που θεμελίωσα το 1983 και το τελείωσα το 1994.Τα σχέδια του Μουσείου τα έκανα, στην αρχή, με ελεύθερο σχέδιο και μετά με αξονομετρικό και προοπτικό (με αρκετές λεπτομέρειες). Στη συνέχεια, για να αντιληφθώ τον όγκο, έφτιαξα μακέτες (τόσο για το εξωτερικό του, όσο και το εσωτερικό του) με κλίμακα 1:25.Στο τέλος, προκειμένου να βγάλω την οικοδομική άδεια, φίλοι μου - επιτυχημένοι σήμερα μηχανικοί - μετέφεραν τη δική μου μελέτη σε γραμμικό σχέδιο και ανέλαβαν δωρεάν τις διαδικασίες προς την πολεοδομία ". Παύλος Βρέλλης

-" Madame Tussauds continues regularly to add figures that reflect contemporary public opinion and celebrity popularity " Μme Tussauds Museum, London.


-Κάτσε τώρα. Τί συγκρίνουμε, το Μουσείο του Βρέλλη με το Μadame Tussauds ; Έχει κάποιο νόημα αυτή η σύγκριση;
-Δεν τα συγκρίνουμε. Δεν είναι θέμα αξιολόγησης ή βαθμολόγησης. Δεν έχει και νόημα. Κοινή αναφορά κάνουμε. Στο τέλος-τέλος και τα δύο Μουσεία Κέρινων Ομοιωμάτων είναι.
- Έτσι είναι. Το ένα διάσημο μουσείο και πασίγνωστο τουριστικό αξιοθέατο σε όλο τον κόσμο. Το άλλο ένα μουσείο σε μια πόλη της Ηπείρου, στα Γιάννενα. Το ένα επιχείρηση ολόκληρη με χορηγούς, διαφήμιση, όλα. Το άλλο ένα προσωπικό δημιούργημα ενός γλύπτη-και των μαθητών του. Άλλα μεγέθη. Δαυίδ και Γολιάθ...
-Πάλι ρέπεις προς την σύγκριση. Σου είπα δεν είναι εκεί το θέμα. Αλλά αφού εσύ έβαλες τις δικές σου παραμέτρους και την δική σου οπτική, να συμπληρώσω και γω κάποια ακόμη. Το ένα είναι αποτέλεσμα οράματος. Ξεχειλίζει το μεράκι. Δες τι λέει ο Βρέλλης: " Τα ρούχα είναι σύγχρονα και παλιά - ρετάλια - ολόκληρες φορεσιές ή και τμήματά τους, που συναρμολόγησα ανάλογα με το χρώμα, την ποιότητα, την εποχή. Τ' αγόραζα από παλιατζίδικα ή γυρολόγους, χρόνια τώρα. Πολύ κουράστηκα με τη συγκέντρωση τέτοιων υλικών. Όταν πλησίαζα προς το τέλος, βρέθηκαν δυό-τρεις καλοί φίλοι που με βοήθησαν στα δύσκολα από το ράψιμο μέχρι και το ψάξιμο.... Τα χόρτα και τα ξερά κλαδιά, τα μάζεψα από το φυσικό τους περιβάλλον - ανάλογο υψόμετρο (Κούγκι, Πίνδο, Ρω). Τα στέγνωσα και τα χρωμάτισα, ώστε να φαίνονται ζωντανά ή πεθαμένα - ανάλογα.... Τα αντικείμενα - τόσο ποίκιλλα και πολλά - τα συγκέντρωνα πολλές δεκαετίες τώρα. Άλλα είναι από το πατρικό μου σπίτι (φανάρια, καλαμάρια, λάμπες, στάμνες, πιάτα, χερόμηλα κ.α.), άλλα αγορασμένα από παλιατζίδικα ολόκληρης της Ελλάδας και άλλα - λίγα - είναι δώρα φίλων... Τη μουσική για τη σπηλιά του Διονυσίου του Φιλοσόφου (μαρτύριο), την έγραψα το 1976 και την εκτέλεσα μόνος μου - στο παλιό πιάνο του σπιτιού μου. Έχει διάρκεια 3½ ώρες... Τα καριοφίλια - κάπου 45- τα 'φτιαξα μόνος μου - στο εργαστήρι μου - έχοντας πηγές από Μουσεία, συλλογές και βιβλία. Χύτευσα ξέχωρα τον κόκορα, τη σκανδάλη, τα διάφορα ποικίλματα που φέρουν επάνω τους. Η κάνη είναι από στρατζαριστό σωλήνα, από ξύλο ο υποκόπανος και τα διακοσμητικά είναι καρφωτά.Του Κατσαντώνη το όπλο το περιποιήθηκα περισσότερο. είναι ο μόνος επώνυμος κλεφταρματολός που έχω."
-Γιατί δηλαδή στο Λονδίνο οι κατασκευαστές των ομοιωμάτων δεν βάζουν μεράκι, αυτοί δεν είναι καλλιτέχνες;
-Είπα εγώ πως δεν βάζουν και αυτοί;Και αυτοί βάζουν. Αλλά στο μεράκι Γολιάθ είναι ο Βρέλλης. Τα αγγλάκια καλά είναι, αλλά Δαυίδ μπροστά του.
-Τώρα δεν κάνεις σύγκριση;
-Ε αφού με τσιγκλάς. Κάτσε να σου πω κι άλλα. Στο ένα, στο Λoνδίνο, η κάθε μεγάλη σταρ αλλά και κάθε σταρλετίτσα θα γίνει έκθεμα. Ασε που τώρα κάνουν ομοιώματα και τους ήρωες του Βollywood, μη ξεράσω... Έμποροι είναι οι άνθρωποι. "Ποιά πουλάει τώρα; Η Εmy Winehouse. Kάτσε να της κάνουμε το ομοίωμα. Σε 5 χρόνια που θα την θυμάται μόνο η γιαγιά της, την πάμε στην αποθήκη. Ετσι κι αλλιώς θα χει βγει άλλη".
-Καλά δεν διαφωνούμε εδώ. Τις διασημότητες παρουσιάζουν. Άλλα όχι μόνο. Υπάρχει τεράστια έκθεση με ιστορικά πρόσωπα κλπ. Μουσείο κέρινων ομοιωμάτων έχουν οι άνθρωποι, όχι πινακοθήκη.
-Γιατί είπα εγώ πως έχουν μπακάλικο; Τώρα που το σκέφτομαι, ίσως το πω και αυτό. Όποιο φρούτο της διεθνούς σκηνής κάνει σαματά, τσουπ , μας το μοστράρουν. Δεν το κατηγορώ. Δεν θέλω να έχουν άποψη και θέση στο Tussauds. Nα σκοτώσω κάνα πρωινό πάω. Να πάρω και τα μικρά μαζί να περάσει η ώρα τους. Δεν τρέχει τίποτα. Αλλά όχι και να κάνουμε και το "τίποτα" άποψη. Ενώ ο Παυλάρας έχει θέση. Καλή, κακή, σου αρέσει ή όχι, έχει στάση και συγκεκριμένη ματιά. Την ματιά του τόπου του. Το λέει: " Η αγάπη και η λατρεία που είχα - από μικρό παιδί - στους ήρωες της Προεπανάστασης και της Επανάστασης του 1821, έγινε αγάπη και θαυμασμός και για τους μετέπειτα ήρωες...Σαν φόρο τιμής, αγάπης και πίστης στους ανώνυμους και επώνυμους ήρωές μας, έφτιαξα τούτο το Μουσείο Ελληνικής Ιστορίας με κέρινα ομοιώματα, στο χωριό Μπιζάνι Ιωαννίνων ".
-Μάλιστα...
-Και να σου πω και το τελευταίο. Πας στο Tussauds και όλα τα ομοιώματα σε στάση προσοχής ρε παιδί μου. Ούτε σκοπιά να κάνανε. Και όλοι μόνοι τους,το φυσικό περιβάλλον απουσιάζει. Ο Βρέλλης αντιθέτως δίνει το πλαίσιο ρε συ. Σου λέει την ιστορία. Δες πάνω-πάνω τον Διονύσιο τον Σκυλόσοφο...Γιατρός, αργότερα μητροπολίτης, ξεκινάει επανάσταση κατά των Τούρκων το 1611( είναι που περνάγανε καλά μαζί τους, αλλά ήταν αχάριστοι και δεν μπορούσαν να εκτιμήσουν το οθωμανικό μεγαλείο), αποτυγχάνει, πάρε ένα γδάρσιμο ζωντανός του λένε οι Τούρκοι( πάντα στην πρωτοπορία του πολιτισμού αυτά τα παιδιά).
Και τα λοιπά εκθέματα του έχουν ένα πλαίσιο. Το Κούγκι, ο Ρήγας, η Κυρά της Ρω, όλα. Άλλο πράγμα...
-Καλά που δεν τα σύγκρινες...



Μουσείο Βρέλλη:ορεινό χειρουργείο
1940

Παρασκευή, 18 Σεπτεμβρίου 2009

Δίαιτα και Γυμναστική

















http://www.time.com/time/health/article/0,8599,1914857,00.html

Το περιοδικό ΤΙΜΕ πρόσφατα δημοσίευσε το παραπάνω άρθρο πάνω στη σχέση της γυμναστικής με το αδυνάτισμα:

1. Οι έρευνες και οι ειδικοί ιατροί συμφωνούν πως, αντίθετα με τη διαδεδομένη αντίληψη, όσοι γυμνάζονται τακτικά δεν είναι πιο αδύνατοι από αυτούς που δεν γυμνάζονται.

2. Το σωματικό βάρος ενός ανθρώπου εξαρτάται από το «ενεργειακό ισοζύγιό του», ή πιο απλά, πόσες θερμίδες καίει σε σχέση με το πόσες παίρνει από την τροφή του.

3. Οι κύριοι λόγοι για τους οποίους οι τακτικά γυμναζόμενοι δεν είναι πιο αδύνατοι από τους αγύμναστους, δηλαδή δεν έχουν πιο θετικό ισοζύγιο, είναι οι εξής,:

- Τρώνε περισσότερο, είτε επειδή η γυμναστική τους ανοίγει την όρεξη είτε επειδή δημιουργεί την ανάγκη για αυτανταμοιβή (το γνωστό χάμπουργκερ μετά το τζόγκινγκ)

- Επίσης, δεν είναι βέβαιo ότι καίνε περισσότερες θερμίδες. Και αυτό γιατί τείνουν να αποφεύγουν τις απλές ασχολίες (περπάτημα, δουλειές στο σπίτι, ανέβασμα σκαλιών - γιατί τα γυμναστήρια έχουν πάρκινγκ και ανσανσέρ;). Οι καθημερινές καύσεις από αυτές τις δραστηριότητες αθροιστικά ισούνται με τις ίδιες, αν όχι παραπάνω, θερμίδες με αυτές της άσκησης στο γυμναστήριο.

4. Για τους πιο φιλοσοφικούς τύπους στο άρθρο υπάρχει και η δήλωση «ο αυτοέλεγχος είναι σαν μυς. Χάνει τη δύναμή του όταν τον χρησιμοποιείς». Θα την αφήσω ασχολίαστη αν και θα μπορούσε να αποτελέσει, από μόνη της, θέμα για ποστ για να μην πω βιβλίο.

Φαίνεται πως ο μαζοχισμός και η αυτοτιμωρία είναι ενδημικές σε όλες τις εποχές και περιόδους. Οι παππούδες και οι γιαγιάδες μας νήστευαν τις μισές μέρες του χρόνου και είχαν θέσει τρελούς περιορισμούς στο σεξ. Σήμερα έχουμε ξεπεράσει τέτοια κολλήματα, αλλά θεωρούμε απαραίτητη την (σχεδόν) καθημερινή παρουσία μας στους νέους ναούς, τα γυμναστήρια.

Έρχεται ο επιστήμονας, λοιπόν, και σου λέει πως δεν υπάρχει καμία απόδειξη πως η γυμναστική θα σε αδυνατίσει. Υπάρχουν οι εξής πιθανές αντιδράσεις:

- Την κόβεις αμέσως.

- Συνεχίζεις να γυμνάζεσαι. Όπως αναφέρει και το άρθρο του ΤΙΜΕ, παρά την αναποτελεσματικότητά της στην καταπολέμηση της παχυσαρκίας η γυμναστική έχει μια σειρά από ευεργετικές επιδράσεις στην υγεία: προλαμβάνει από καρδιοπάθειες μέχρι άνοια. Βέβαια, είναι γνωστό πως η διατήρηση χαμηλού σωματικού βάρος είναι, με μεγάλη διαφορά, ο πιο σίγουρος τρόπος για να επιμηκύνει κανείς το προσδόκιμο της ζωής του. Επομένως αν το κύριο μέλημα είναι η υγεία είναι προτιμότερο να βρεις έναν τρόπο να αδυνατίσεις: τα οφέλη θα είναι περισσότερα. Θα μου πείτε τώρα, πως η υγεία δεν σχετίζεται μόνο με τη μακροζωία αλλά και με την ποιότητα ζωής. Καταλήγουμε, λοιπόν, στο συμπέρασμα πως οι αθλητές ζουν λιγότερο - ως παχείς - αλλά τουλάχιστον πεθαίνουν υγιείς!

- Συνεχίζεις να γυμνάζεσαι (μέρος β'). Μπορεί να μην γίνεις πιο αδύνατος αλλά σίγουρα θα αυξηθούν οι επιτυχίες σου στο αντίθετο φύλο. Τη γυναίκα στη δεξιά φωτογραφία θα την αναγνωρίσατε: Μαίριλυν Μονρό, το απόλυτο σεξ σύμπολ. Ο κύριος στα αριστερά της (με τη σύζυγό του) είναι ο Φλάβιο Μπριατόρε, μεγαλύτερος μοντελοπνίχτης και από τον Αλέξη Κούγια. Ο Κολοσσός με το έμπειρο μάτι του σας διαβεβαιώνει πως κανείς από τους δύο τους δεν είχε περάσει ούτε απέξω από το τοπικό του (της) Joe Weider. Αν θέλετε να αυξήσετε τις κατακτήσεις σας αφήστε τη γυμναστική και (οι άντρες) κοιτάξτε να βγάλετε κανά φράγκο και (οι γυναίκες) φορέστε κανά στενό μπλουζάκι και κουνήστε λίγο το κωλαράκι σας. (Δυστυχώς δεν έχω επιστημονική τεκμηρίωση για αυτές τις συμβουλές. Είναι απλά αστικοί μύθοι, όπως η ιδέα ότι η γυμναστική αδυνατίζει).

Υπάρχει και μια άλλη εναλλακτική: άσχετα από τα πρακτικά οφέλη, η γυμναστική είναι από μόνη της αγαθό. Είναι όπως όταν διαβάζει κανείς Σεφέρη ή παρακολουθεί κλασικό μπαλέτο. Δεν περιμένει να κερδίσει κάτι από αυτό. Το κάνει επειδή τον ευχαριστεί ή, αν θέλετε, επειδή κολακεύεται στην ιδέα ότι έχει τα «σωστά» ενδιαφέροντα. Σοβαρά, ε; Δηλαδή η βιομηχανία του φίτνες (και μιλάμε για πολλά δισεκατομμύρια αν συνυπολογίσουμε τα γυμναστήρια, τις εταιρείες αθλητικού ιματισμού, τους κατασκευαστές οργάνων, τους επαγγελματίες εκπαιδευτές κλπ) πουλάει απλά έναν αυτοσκοπό για εστέτ φιλάθλους; Έχετε δει πολλές διαφημίσεις τις ΝΙΚΕ με χοντρούς που να λένε «Δεν πειράζει που η γυμναστική με κάνει να τρώω τον αγλέορα, εμένα μου αρέσει»;

Θα κλείσω παραδοσιακά: με ένα ηθικό δίδαγμα και μια ευχή. Το ηθικό δίδαγμα είναι ότι η ανθρώπινη ιστορία είναι μια αλληλουχία διαφορετικών μορφών παράνοιας. Για τις επόμενες γενιές ο κόσμος μας θα φαίνεται όσο γραφικός και ακατανόητος όσο είναι για μας ο Μεσαίωνας, με τις ζώνες αγνότητας, τα λείψανα αγίων και τις ιστορίες για ιερά δισκοπότηρα. Και κάτι μου λέει πως οι ηλεκτρικοί διάδρομοι και οι κωπηλατικές δεν θα είναι τα μόνα αντικείμενα του 21ου αιώνα που θα προκαλούν έκπληξη και θυμηδία στα μουσεία του μέλλοντος.

Η ευχή είναι μετά την απομυθοποίηση της γυμναστικής να βγει και καμιά ιατρική έρευνα για τα καλά του τσιγάρου. Έτσι θα δικαιωθεί και το ελληνικό κράτος που από ό,τι φαίνεται (και όπως θα αποδειχθεί με τα πρώτα κρύα) κατόρθωσε να κάνει μαντάρα ΚΑΙ το πρότζεκτ της ολικής απαγόρευσης του καπνίσματος.

Δευτέρα, 14 Σεπτεμβρίου 2009

Θανάσης Λερούνης



Eδώ και περίπου μία εβδομάδα ο Θανάσης Λερούνης έχει απαχθεί. Είτε τον έχουν απαγάγει ντόπια εγκληματικά στοιχεία είτε έχει πέσει θύμα των Ταλιμπάν. Το δεύτερο θεωρείται και το πιθανότερο. Ο δάσκαλος στο επάγγελμα Λερούνης για τουλάχιστον 15 χρόνια τώρα έχει αφιερώσει τη ζωή του στην διάσωση της πολιτιστικής ιδιαιτερότητας, αλλά και στην δημιουργία έργων υποδομών μιας απομονωμένης φυλής του Πακιστάν, των Καλάς.
Σε εκπομπή αφιερωμένη στο έργο του και στην φυλή των Καλάς ο Λερούνης περιέγραφε προ ετών την πορεία του. Επισκέφθηκε ως τουρίστας πόλεις της Κεντρικής Ασίας, στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Με έκπληξη έβλεπε στις προθήκες των μουσειών που επισκεπτόταν ελληνικά νομίσματα, με χαραγμένες τις κεφαλές των ελλήνων βασιλιάδων της ελληνιστικής περιόδου που κυβερνούσαν τις περιοχές αυτές. Με μεγαλύτερη έκπληξη-όπως ο ίδιος περιγράφει-βρέθηκε μπρόστα σε ένα άγαλμα του Βούδα με ελληνικό χιτώνα(«greek style Buddha», όπως του είπε ο ξεναγός). Πότε ήρθε σε επαφή ο ελληνισμός με το Βουδισμό, αναρωτήθηκε ο ίδιος και ομολογώντας την άγνοια του πρόσθεσε: «Βγήκα από το μουσείο να αγοράσω κανά βιβλίο,κυρίως η αγγλική και η γερμανική βιβλιογραφία είναι πλούσια, για να μελετήσω το θέμα». Περιδιαβαίνοντας τις πόλεις του Πακιστάν, οι ντόπιοι τον προέτρεψαν να ανέβει στα δυσπρόσιτα βουνά για να συναντήσει μια αλλόκοτη φυλή, τους Καλάς.
Όπως γράφει και η Μ. Δεληθανάση σε άρθρο της στην Καθημερινή: «Οι Καλάς, οι «Καφίρ» (άπιστοι) της μουσουλμανικής Ασίας ήταν -διότι ένας μεγάλος πληθυσμός τους έχει σφαγιασθεί ή εξισλαμισθεί- ένας πολυθεϊστικός πληθυσμός που καλλιεργούσε αμπέλια, έφτιαχνε και έπινε κρασί, χόρευε και τιμούσε τους νεκρούς όμοια με τους αρχαίους Ελληνες (με εκστασιακό χορό γύρω από τη σορό που φλεγόταν πάνω σε ξύλινη σχεδία), λάτρευε τα στοιχεία της Φύσης, υμνούσε τον «Ζάου» (Ζευς)...». Kαι προσθέτει: «Ηταν συνεπαρμένος από την ιδιότυπη φυλή που έλκει τις ρίζες της στην έλευση του Μ. Αλεξάνδρου στην Ασία τον 4ο αι. π. Χ. και στην παραμονή των επιγόνων του για τρεις περίπου αιώνες. Μιλούσε για τον Ισκαντέρ Αζάμ (Αλέξανδρο τον Μέγα). Παρέπεμπε στη δουλειά του ερευνητή και μουσικού Γιάννη Μανωλιδάκη, του μουσικολόγου Γιάννη Παπαϊωάννου, στον «Ελληνα Βούδα» του Νίκου Δήμου, σε εθνολόγους και ιστορικούς από όλο τον κόσμο.»
Ο Θανάσης Λερούνης αναφέρει πως φεύγοντας από τους Καλάς,την πρώτη φορά που τους επισκέφτηκε, τους ρώτησε τι θα θέλανε από τους Γιουνάνι(=Ελληνες), πως θα μπορούσαν να τους βοηθήσουν. Εκείνοι ζήτησαν ένα σχολείο. Επιστρέφοντας ο οραματιστής εκπαιδευτικός στην Ελλάδα είχε πλέον βρει το σκοπό της ζωής του. Απευθύνθηκε παντού. Σε μαθητές( «έδιναν τα λεφτά της τυρόπιτας τους»,λέει χαρακτηριστικά), σε συναδέλφους του, στην ΟΛΜΕ και στην ΔΟΕ, σε Ιδρύματα,ενώ ίδρυσε και Οργάνωση με σκοπό την συγκέντρωση πόρων για την βοήθεια στην άγνωστη ασιατική φυλή ,με τα ιδιότυπα χαρακτηριστικά. Οργανώνει κάθε χρόνο ταξείδι με συμμετοχή εθελοντών,που εργάζονται για την οικοδόμηση σχολείου, μουσείου και άλλων υποδομών.
Προσθέτει η Μ. Δεληθανάση: «Ο Θανάσης Λερούνης ήδη τότε μιλούσε με πάθος για τα σχολεία που σχεδίαζε να κτίσει για τα αγόρια και τα κορίτσια των κοιλάδων. Το όραμά του φαινόταν παράλογο σε ένα τόπο χωρίς στοιχειώδεις υποδομές, για έναν πληθυσμό ενδεή και αποστερημένο από τα βασικά (σχολεία, δημόσια υγειϊνή, δρόμους, ηλεκτρικό ρεύμα), με παιδάκια που έτρεχαν ξυπόλυτα στο κρύο του Ινδικού Καύκασου, που υποφέρουν από τράχωμα και άλλες ξεχασμένες στη Δύση ασθένειες.
Ο ενθουσιασμός του συνεπήρε εκατοντάδες εκπαιδευτικούς και άλλους πολίτες τα επόμενα χρόνια στην Ελλάδα και το πρώτο σχολείο κτίσθηκε ήδη το 1997. Εγραφε τότε στις «Επτά Ημέρες» της «Κ»: «Τώρα, στους αυτοσχέδιους στίχους των τραγουδιών τους και στις προσευχές τους προς τον “Πατέρα των Θεών και των ανθρώπων” Ντιν Ζάου (Δίας - Ζευς), μνημονεύονται οι Γιουνάνι, που δεν τους ξέχασαν, έστω και αν πέρασαν αιώνες από τότε που οι προγεννήτορές τους, στρατιώτες του Μ. Αλεξάνδρου, εγκαταστάθηκαν στις κοιλάδες τους».Ακολούθησαν και άλλα σχολεία, χώροι δημόσιας υγιεινής και πρόσφατα το μουσείο. Η δράση του Ελληνα οραματιστή έχει ενοχλήσει τους ισλαμιστές που απεχθάνονται τη μόρφωση, κυρίως των κοριτσιών, και τους κάθε λογής «απίστους». Το απέδειξαν άλλωστε περίτρανα όταν ανατίναξαν τους Βούδες του Μπαμιγιάν στο Αφγανιστάν το 2001. Μετά τις πολιτικές αλλαγές στην περιοχή ο Θ. Λερούνης συναντούσε αντιδράσεις για το εκπαιδευτικό έργο του, αλλά ο ίδιος παρέμενε στις επάλξεις
...»

Η διατήρηση στοιχείων στον πολιτισμό των Καλάς που να παραπέμπουν σε αρχαιοελληνικές αναφορές συνίστανται στην προφορική τους παράδοση, στα μεσογειακά χαρακτηριστικά τους, στα έθιμά τους. Καθαρτήρια λουτρά, η μόνη φυλή που παράγει κρασί, γιορτινό καπέλο γυναικών που παραπέμπει στο λοφίο περικεφαλαίας της μακεδονίτικης σχολής, μαίανδροι και γεωμετρικά σχήματα στις προσόψεις των σπιτιών. Ακόμη και ο τρόπος που κάθονται: όχι οκλαδόν όπως παραδοσιακά οι ασιάτες, αλλά σε καρέκλες και σκαμνιά..
Ειδικοί ανθρωπολόγοι εξετάζοντας το γονιδίωμα των Καλάς δεν βρίσκουν ελληνικά στοιχεία. Ο Θανάσης Λερούνης, ίσως διοτί έχει μάθει καλά πως ο πολιτισμός και η ταυτότητα δεν είναι θέμα γονιδίων (ή τουλάχιστον όχι μόνο θέμα γονιδίων) δεν εκπλήσσεται. Αναφέρει: «Ο καθένας απομονώνει τα στοιχεία που θέλει και βγάζει τα συμπεράσματά που επιθυμεί. Το παρελθόν τους πιθανόν θα παραμείνει μυστήριο, όμως αυτό που μας απασχολεί είναι το μέλλον τους που κινδυνεύει. Γι' αυτό είμαστε κοντά τους».

Και όντως το μέλλον τους κινδυνεύει. Η φυλή δεν ξεπερνάει τα 3000 άτομα. Παρά την προσπάθεια υποστήριξης της διαφορετικότητας τους υπάρχει εντονότατη προσπάθεια μουσουλμανικού προσηλυτισμού. Η Σαουδική Αραβία χρηματοδοτεί κάθε προσχώρηση στο Ισλάμ με 5000 ρουπιες το κεφάλι. Επιπλέον, οι μουσουλμάνοι χτίζουν τζαμιά δίπλα στους ιερούς χώρους των Καλασά απαγορεύοντάς τους μετά να γιορτάζουν και να τιμούν τους θεούς τους. Ιατροφαρμακευτική περίθαλψη ουσιαστικά δεν υπάρχει.

Κόντρα σε όλα αυτά ο Λερούνης πάλευε μόνος του. Και νικούσε. Στις 9 Σεπτεμβρίου στο Τσιτράλ έγινε μεγάλη διαδήλωση. Εκατοντάδες Καλάς κατέβηκαν από τα κακοτράχαλα βουνά τους ζητώντας την απελευθέρωση του 55χρονου Έλληνα αδερφού τους. «Φέρτε πίσω τον Ατανάσι μας», ήταν το κεντρικό σύνθημα. Θα ακούσουν την κραυγή αγωνίας και πόνου οι βάρβαροι Ταλιμπάν; Αμφιβάλλω. Στα τυφλωμένα από τον ισλαμικό φονταμεταλισμό μάτια τους ο Λερούνης διέπραξε εγκλήματα. Έχτισε σχολεία, στα οποία πήγαιναν και κορίτσια(έγκλημα καθοσιώσεως για τους υπανάπτυκτους με τη μπούργκα και το καμουτσίκι), εμπόδισε με το έργο του την επικράτηση του κορανίου, μια που οι Καλάς κρατούσαν την πολυθειστική θρησκεία τους.
Δύσκολα τα πράγματα. Το ελληνικό κράτος έκανε λέει διαβήματα. Τα ελληνικά τηλεοπτικά δίκτυα έθαψαν την υπόθεση. Έχουν δίκιο. Οι δεκάρικοι του κάθε πολιτικάντη δεν αφήνουν χρόνο για το δράμα του Θανάση Λερούνη.


Πέμπτη, 10 Σεπτεμβρίου 2009

Ο χορός του Δάσκαλου
















Στις 17 Ιουνίου 1771 τερματίζεται η ζωή του Ιωάννη Βλάχου. Ήταν ημέρα αργίας για τους μουσουλμάνους και έτσι οι Τούρκοι του Κάστρου( Ηράκλειο) μπορούσαν να παραβρεθούν στην εκτέλεση. Ένας καθρέφτης τοποθετήθηκε μπροστά από τον ετοιμοθάνατο για να επιταθεί το ψυχικό του μαρτύριο. Ο τρόπος θανάτωσης είχε προκαθορισθεί. Εκδορά. Γδάρσιμο εν όσω ήταν ζωντανός. Μετά την τοποθέτηση του καθρέφτη, οι δήμιοι έφεραν μπροστά στον μελλοθάνατο τον αδερφό του, τον Χατζή Σγουρομάλλη. Κατά την έκφραση του ιστορικού τα δύο αδέρφια αλληλοκοιτάχθηκαν και "εμουγκαλίσθησαν ως βόες δις και τρις". Από τη στιγμή εκείνη και μετά ο Σγουρομάλλης τρελάθηκε.
Ο Ιωάννης Βλάχος είχε γεννηθεί στην Ανώπολη Σφακίων. Δεν πέρασε με αυτό το όνομα στην Ιστορία. Αλλά με το όνομα που ήταν γνωστός στα Σφακιά: Δασκαλογιάννης ή Δάσκαλος. Μία από τις πλέον εμβληματικές μορφές της αντίστασης του νησιού του, που το 1770 μετρούσε έναν αιώνα τουρκικής κυριαρχίας. Δεν ήταν "χαίνης"(=αντάρτης),όπως οι συμπολεμιστές του. Τότε το προσωνύμιο "Δάσκαλος" αποδίδονταν σε όποιον απλώς ήξερε να διαβάζει. Ο Δασκαλογιάννης αντίθετα είχε ευρύτατη μόρφωση. Ο πατέρας του-ένας πλούσιος καραβοκύρης- τον μόρφωσε στο εξωτερικό, πιθανότατα στην Ιταλία όπου σπούδαζαν και άλλοι συντοπίτες του. Όταν γύρισε συνέχισε την επιχείρηση του πατέρα του. Με δικά του καράβια ταξίδευε στην Μασσαλία, στα λιμάνια του Εύξεινου Πόντου, ενώ διατηρούσε μαζί με τα αδέρφια του ναυτικά πρακτορεία σε διάφορα λιμάνια. Λόγω της δουλειάς του και της οικονομικής του ευχέρειας ήρθε σε επαφή με διπλωμάτες, κρατικούς λειτουργούς και πρίγκηπες διαφόρων χωρών.
Στην Τριέστη παρευρίσκεται σε συσκέψεις των Ελλήνων του εξωτερικού. Υπό την παρότρυνση του Ρώσου αξιωματικού Ορλώφ, σχεδιάζεται έναρξη επαναστατικού κινήματος στην Ελλάδα. Ο Δασκαλογιάννης μαζί με τους άλλους Έλληνες δίνουν βάση στις ρώσικες μεγαλοστομίες περί σημαντικής βοήθειας. Ο Δάσκαλος κατεβαίνει στην Επαρχία Σφακίων και συναποφασίζει με 12 Καπετάνιους των Σφακίων την ένοπλη εξέγερση, την οποία και χρηματοδοτεί. Ένας άνδρας μετρίου αναστήματος, εύχαρης, με φυσική ευφράδεια και κύρος τίθεται επικεφαλής της Επανάστασης που ξεσπάει το 1770. Ο ίδιος ο Αλέξης Ορλώφ του στέλνει επιστολή από την Πάρο, όπου ναυλοχούσε ο ρωσσικός στόλος και του υπόσχεται για άλλη μια φορά βοήθεια.
Η βοήθεια δεν ήρθε ποτέ.Τα χωριά των Σφακίων ήταν ετοιμοπόλεμα. Συντηρούσαν ακόμη και καταδρομικές ομάδες, όπως η ομάδα του Γιωργακομάρκου(γνωστός και ως Δαιμονάρχης), που ρήμαζε τα σπίτια των αγάδων στους κάμπους, τους οποίους αφού σκότωναν, κούρσευαν τα υπάρχοντα τους και επέστρεφαν. Μολαταύτα, η επανάσταση-αν και κράτησε πολλούς μήνες- απέτυχε. Οι Τούρκοι ντελάληδες διαμήνυαν πως αρκούσε η παράδοση του ίδιου του Δασκαλογιάννη για να σωθούν τα χωριά, που αρκετά ήδη είχαν σχεδόν καταστραφεί. Δίδονταν εγγυήσεις για τη ζωή του και για την ζωή των παιδιών του που-κάποια εξ αυτών-ήταν αιχμάλωτα. Μετά από απανωτά πολεμικά συμβούλια των Καπεταναίων αποφασίσθηκε η εθελούσια παράδοση του αρχηγού στους Τούρκους. Το τέλος του δώθηκε ενώπιον του τουρκικού όχλου...

Η σύγρονη λαογραφία και μουσικολογία δέχεται πλέον- συμφωνώντας με την προφορική παράδοση- πως στον Δασκαλογιάννη οφείλεται ο πλέον γνωστός κρητικός χορός. Το πεντοζάλι. Με βάση μια παλαιότατη συνήθεια, εκείνη την εποχή, στα σημαντικά γεγονότα αφιερώνονταν νεοδημιούργητα τραγούδια, χοροί, μουσικές. Έτσι στα μέσα του 1769 ο Δάσκαλος απευθύνθηκε σε σπουδαίο μουσικό της εποχής, τον Στέφανο Τριανταφυλλάκη ή Κιώρο, και του ζήτησε να ετοιμάσει πολεμικό χορό ειδικά για την επικείμενη Επανάσταση, που τον χόρευαν οι άνδρες πριν από τις μάχες.
Ο χορός θα ήταν ειδικά γραμμένος και αφιερωμένος στο πέμπτο ζάλο( βήμα), δηλαδή την πέμπτη επαναστατική προσπάθεια απελευθέρωσης από τους Τούρκους, στην οποία εμπλέκονταν Σφακιανοί. Ο Κίωρος πήγε στην Ανώπολη, όπου και έμεινε για 6μήνες. Συνέθεσε μελωδία σύμφωνα με τις υποδείξεις του Δασκαλογιάννη για ένα καινούριο χορό, ο οποίος είχε δώδεκα μουσικούς σκοπούς, που συμβόλιζαν τους 12 οπλαρχηγούς επικεφαλείς της Επανάστασης και δέκα βήματα προς ανάμνηση της Συνέλευσης της Δημογεροντίας των Σφακίων, η οποία συνεδρίασε στις 10 Οκτωβρίου 1769 και αποφάσισε την επανάσταση. Η λαβή του χορού είναι από τους ώμους με τα χέρια τεντωμένα, συμβολίζοντας, με αυτόν τον τρόπο την αλληλοστήριξη, την αλληλοεκτίμηση, την αμοιβαία εμπιστοσύνη και τη συνεργασία των συμπολεμιστών. Οι πατιές, τα μονά ή πολλαπλά ομαδικά χτυπήματα των ποδιών στο έδαφος, είναι το κύριο είδος παραλλαγών του βασικού βήματος του πεντοζαλιού. Συμβολίζουν τις ομοβροντίες των όπλων των επαναστατών στις μάχες με τους Τούρκους.

Η παραδοσιακή πρωταρχική έκφραση του πεντοζαλιού δεν διαθέτει σιγανό και γρήγορο ρυθμό, ούτε διακρίνεται σε σιγανό πεντοζάλι και γρήγορο πεντοζάλι. Η μορφή του είναι μία και συγκεκριμένη, γρήγορη, δυναμική και εκρηκτική. Η σύγχρονη διάκριση σε «σιγανό» και «γρήγορο» καθιερώθηκε την δεκαετία του 1950. Τότε διαμορφώθηκε αυτό που σήμερα λένε «σιγανό πεντοζάλι» και χορεύεται σε Χανιά, Ρέθυμνο και Ηράκλειο με παραλλαγές ως «χανιώτικο σιγανό», «ρεθεμνιώτικο σιγανό» και «ηρακλειώτικο σιγανό» με δέκα, οκτώ και έξι βήματα αντίστοιχα. Αυτοί οι "νεωτερισμοί" θεωρούνται ανεπίτρεπτοι από τις παλαιές κορυφαίες προσωπικότητες της κρητικής μουσικής. Διότι δεν θέλουν να νοθεύεται ένας χορός-μνημόσυνο στον πρωτεργάτη της Επανάστασης του 1770, εναντίον των Τούρκων. Γράφει ένας εξ αυτών υπερασπιζόμενος την παλαιή, αρχική εκδοχή του χορού : " Η μουσική του πεντοζαλιού είναι μια και μοναδική. Δεν υπάρχουν δηλαδή πεντοζάλια. Πιστεύω ότι δεν έχει κανένας το δικαίωμα να διαστρεβλώνει το πεντοζάλι, γιατί έτσι λερώνει τη μνήμη των ηρώων και του Δασκαλογιάννη, που έχασαν τις ζωές τους για την ελευθερία της Κρήτης. Όταν ήμουν 16 χρονών, είχα καταφέρει να συνθέσω δύο στροφές και τις πρόσθεσα στο πεντοζάλι. Θέλοντας να εντυπωσιάσω τον αείμνηστο καλλιτέχνη Κουφιανό, τον παρακάλεσα να ακούσει κάτι και να πει τη γνώμη του. Είχα βάλει ενδιάμεσα στο πεντοζάλι τις δικές μου στροφές. Όταν τελείωσα μου είπε: «Μπράβο, μπράβο Κωστάκη, εσύ μια μέρα θα γίνεις μεγάλος μουσικός. Άκουσε τώρα κι εμένα. Και στη συνέχεια έπαιξε το πεντοζάλι προσθέτοντας δικές του στροφές, ομολογουμένως πολύ ανώτερες από τις δικές μου. Όταν του αποκρίθηκα, κοκκινίζοντας, ότι οι στροφές του ήταν απίθανες, είπε: «Ναι, έχεις δίκιο, είναι πολύ ωραίες, αλλά ποιοί καπεταναίοι θα είναι τουτοινά, Κωστάκη, όπου ήτανε δώδεκα ούλοι κι ούλοι;» Και τότε μου εξήγησε πως κανείς δεν είχε το δικαίωμα να λερώσει τη μνήμη των καπεταναίων. "


Κυριακή, 6 Σεπτεμβρίου 2009

Inglourious Basterds

«Ο νέος Όρσον Ουέλλες» ήταν η ετικέτα που είχε κολλήσει στον Κουέντιν Ταραντίνο στην αρχή της καριέρας του. Και οι δυο ήταν παιδιά θαύματα που με τις ταινίες τους, σε εντυπωσιακά μικρές ηλικίες για σκηνοθέτες, άλλαξαν την ιστορία του σινεμά – ο Ουέλλες ήταν 26 όταν έκανε τον Πολίτη Κέην και ο Ταραντίνο γύρισε το Reservoir Dogs στα 29 και το Pulp Fiction στα 31. Οι δημοσιογράφοι αγαπάνε τόσο πολύ αυτές τις διαχρονικές συγκρίσεις που θυμάμαι, εκεί στις αρχές της δεκατίας του 90, να διαβάζω άρθρα που υποστήριζαν πως δεν ήταν τυχαίo το ότι οι μεγαλύτερες ιδιοφυίες στην ιστορία του κινηματογράφου είχαν και οι δύο παλιομοδίτικα, φλώρικα ονόματα: Όρσον και Κουέντιν. (Παρεμπιπτόντως πρόσφατα ανακάλυψα ότι η ιδέα πως το όνομα ενός ανθρώπου προκαθορίζει την πορεία του είναι γνωστή ως nominative determinism). Οι διάφορες Κασσάνδρες υπονοούσαν, αν δεν το υποστήριζαν ρητά, πως ο νεαρός τότε Ταραντίνο (ο οποίος εκτός από τα προαναφερθέντα είχε επίσης γράψει το σενάριο για το True Romance και το πρώτο draft για το Natural Born Killers) θα είχε το ίδιο άδοξο τέλος με τον Ουέλλες: ανήμπορος να επαναλάβει το ξεκίνημα του θα περνούσε τα (λογικά πολυάριθμα) χρόνια που του απέμεναν ως μια γραφική μορφή που θα παρήγαγε καλτ ταινίες που δεν βλέπονται, με λίγες μόνες εκλάμψεις να θυμίζουν το σφρίγος της νεανικής παραγωγής.

Αυτούς τους παραλληλισμούς τους βλέπω με μισό ματί. Κανείς δεν είναι ο «νέος οτιδήποτε». Και αν κάποιες συγκρίσεις βοηθούν να οριοθετήσουμε την παρουσία ενός πρωτοεμφανιζόμενου ταλέντου, είναι, επίσης, εύκολο να μας παρασύρουν σε άσκοπες και τραβηγμένες από τα μαλλιά αναλύσεις.

Είναι αλήθεια πως κανένα από τα κατοπινά έργα του Ταραντίνο δεν κατάφερε να φτάσει τον αντίκτυπο και την αρτιότητα του Pulp Fiction. Αλλά με δεδομένο το πόσο μπροστά ήταν αυτή η ταινία και πόσο ανελέητα έχει αντιγραφεί τα τελευταία 15 χρόνια δεν ξέρω κατά πόσο έχουμε το δικαίωμα να τον ψέξουμε για αυτό. Άλλωστε ο ίδιος είναι μόλις 46 χρονών και, αν μη τι άλλο, ο ενθουσιασμός που εξακολουθεί να δείχνει για το σινεμά μας δίνει τη βεβαιότητα πως ακόμα θα κάνει πολλά.

Η τελευταία του ταινία, που πρόσφατα βγήκε στις ελληνικές αίθουσες, το Inglourious Basterds, είναι έργο καλλιτεχνικής ωριμότητας. Έχουμε πλέον ένα δημιουργό (ο Ταραντίνο υπογράφει και σενάριο και σκηνοθεσία) που είναι σίγουρος για τις δυνάμεις του και τα μέσα που διαθέτει. Αν το τρομερό παιδί των πρώτων ταινιών είχε σκοπό να σοκάρει και να φωνάξει στο θεατή «δεν το φανταζόσουν ότι μπορεί να γίνει αυτό στο σινεμά, σωστά;» ο σημερινός μεσήλικας ψιθυρίζει «λοιπόν, το ξέρεις ότι είμαι ο καλύτερος˙ χαλάρωσε και δες τι καινούρια κόλπα έχω σκαρφιστεί».

Γίνομαι πιο συγκεκριμένος:

Σενάριο: Το πρώτο πράγμα που παρατηρεί κανείς για το Basterds είναι ότι είναι πολύ πιο αργό από τα προηγούμενα. O Ταραντίνο δεν έχει γίνει ακόμα Θεόδωρος Αγγελόπουλος, αλλά εδώ έχουμε μια ταινία που δε θυμίζει σε τίποτε τους φρενήρεις ρυθμούς των παλαιότερων. Αυτό θεωρώ πως είναι χαρακτηριστικότατο παράδειγμα της ωριμότητας και της αυτοπεποίθησης, για τις οποίες μίλησα παραπάνω. Ήταν ανέκαθεν προφανές πως ο Ταραντίνο λατρεύει να γράφει διαλόγους άσχετους με την εξέλιξη της πλοκής. Κανείς δεν έχει καλύτερο αυτί για την απλή, καθημερινή κουβέντα, για την άσκοπη πάρλα. Στην αρχή του Reservoir Dogs η συμμορία με τα μαύρα μαλώνει για το νόημα του Like a Virgin της Mαντόνα και για το αν πρέπει να αφήνει κανείς φιλοδώρημα στους σερβιτόρους. Στο Pulp Fiction ο έκπληκτος Σάμιουελ Τζάκσον μαθαίνει από τον Τραβόλτα για το μενού των ΜcDonald’s στο Παρίσι. Στα πρωτόλεια αυτά φιλμ, όμως, υπήρχε μια ανώτερη αποστολή: να ξαναγραφούν οι κώδικες του σινεμά, να παρουσιαστούν οι ιστορίες με έναν τρόπο που δεν είχε γίνει ποτέ πριν. Υπήρχε, επομένως, περιορισμένος χρόνος για αυτά τα ιντερλούδια ψυχεδελικού κουτσομπολιού. Στο Basterds o σεναριογράφος νοιώθει ελεύθερος να προχωρήσει με το δικό του τέμπο. Ξέρει πως το κοινό του θα απολαύσει τόσο πολύ τους διαλόγους, που θα του συγχωρέσει ένα πιστολίδι ή ένα διακλάδισμα της πλοκής λιγότερο.

Βία: Η βία ήταν από την αρχή σήμα κατατεθέν των ταινιών του Ταραντίνο. Πιο πολύ και από τους πρωτότυπους διαλόγους, ο θρύλος τους χτίστηκε πάνω στις αιματοβαμμένες σκηνές, από το βασανισμό του αστυνομικού στο Reservoir Dogs (θυμίζω τον Μάικλ Μάντσεν να μιλάει στο κομμένο αυτί) μέχρι τις ξιφομαχίες στο Kill Bill. Το Inglourious Basterds είναι σαφώς πιο ήπιο έργο. Ίσως ο Ταραντίνο ηρέμησε (αν και το βλέπω χλωμό)˙ ίσως είναι μια αντίδραση στο πόσο βίαιοι έχουν γίνει όλοι οι υπόλοιποι στα χρόνια που μεσολάβησαν. Σε μια εποχή που έχει γίνει της μόδας το Horror Porn (ταινίες για της οποίες η βία είναι ό,τι το σεξ για τις τσόντες) σεκάνς που πριν δεκαπέντε χρόνια απασχολούσαν πρωτοσέλιδα, τώρα έχουν καταντήσει κλισέ. Παρόλα αυτά, αν και η βία, χρονικά, καταλαμβάνει ένα μικρότερο τμήμα του έργου υπάρχουν κανά δυο σκηνές (όπως η αργή αφαίρεση σκαλπ ή η χάραξη της σβάστικας στο μέτωπο των αιχμαλώτων) που θυμίζουν ότι κανείς δεν μπορεί να κάνει το θεατή να φτύσει το ποπ κορν του ή να γραπωθεί από το μπράτσο του διπλανού του, όπως ο Ταραντίνο.

Διακειμενικότητα: Αν δεν ήταν τόσο μεγάλο ταλέντο, ο Ταραντίνο θα είχε μείνει στην ιστορία ως ο Ουμπέρτο Έκο του σινεμά: ένας σπασίκλας που δεν παραλείπει συνεχώς να κάνει αναφορές στα έργα παλαιότερων. Είναι αδύνατον, ακόμα και για τον πιο φανατικό σινεφίλ, να πιάσει όλες τις παραπομπές – ακριβώς όπως και ο πιο διαβασμένος βιβλιόφιλος αργά ή γρήγορα πελαγώνει στο έργο του Έκο. Από ό,τι διαβάζουμε ο Ταραντίνο ζει, κοιμάται, τρώει και αναπνέει σινεμά. Του αρέσει τόσο πολύ να επιστρέφει σε παραπεταμένα, ψαγμένα και ξεχασμένα έργα που δεν θα εκπλαγώ να τον δούμε μια μέρα να κάνει αφιερώματα στον Ταμτάκο στο Ναυτικό ή στον Πάτερ Γκομένιο. Το Inglourious Basterds, όπως όλα τα άλλα του φιλμ, θα δώσει τροφή στους κριτικούς και στα geeks για πολλές δεκαετίες. Ήδη το ίντερνετ είναι γεμάτο από αναλύσεις που εξηγούν την απαρχή και της παραμικρής λεπτομέρειας. Πέρα από αυτά τα καλοκρυμμένα μαργαριτάρια ο ώριμος Ταραντίνο, που λέγαμε, είναι πιο έτοιμος από ποτέ να παραδεχτεί το πάθος του για την 7η τέχνη. Ένας από τους ήρωές του Basterds είναι ένας Βρετανός αξιωματικός, πρώην κριτικός σινεμά, που για να πείσει έναν ταγματάρχη της Γκεστάπο πως είναι Γερμανός, δηλώνει ότι ήταν κομπάρσος στη γνωστή ταινία της Λένι Ρίφενσταλ με τη νυχτερινή λαμπαδηδρομία με τα σκι. Και σε μια καταπληκτική σκηνή, όπου ο Ταραντίνο κλείνει το μάτι τόσο στο θεατή όσο και στη δική του θέση του στο πάνθεον του κινηματογράφου, ο Μπραντ Πιτ μαλώνει με ένα Γερμανό στρατιώτη, που τον σημαδεύει με το αυτόματο, για το αν η στάση τους μπορεί να αποκληθεί Mexican standoff – η σπεσιαλιτέ του Ταραντίνο, όπου διάφοροι χαρακτήρες σημαδεύουν ο ένας τον άλλο με όπλα. Προφανώς, ο μαιτρ του συγκεκριμένου τρικ είναι ο ίδιος ο Ταραντίνο, με αποκορύφωμα το τέλος του Reservoir Dogs - το ποιος πυροβόλησε το Nice Guy Eddie παραμένει ένα από τα άλυτα μυστήρια του παγκόσμιου σινεμά.
Θα τελειώσω με μια σύντομη αναφορά σε μια κριτική που ακολουθεί τον Ταραντίνο από τα πρώτα βήματα της καριέρας του: ότι έχει πρόβλημα να απεικονίζει τις σχέσεις των δύο φύλων. Ίσως αυτό είναι υπερβολικό για έναν άνθρωπο που έχει γράψει ένα σενάριο που λέγεται True Romance, με θέμα το πού μπορεί να σε οδηγήσει ο κεραυνοβόλος έρωτας. Από την άλλη είναι αλήθεια πως ο έρωτας είναι απών από τα περισσότερά έργα του και οι λιγοστές σκηνές σεξ που αυτά περιέχουν προκαλούν περισσότερο την αποστροφή (ο βιασμός του Μαρσέλους στο Pulp Fiction) ή το γέλιο (στο Basterds έχουμε μια αστραπιαία ματιά στον Τζόζεφ Γκαίμπελς σε στάση πισωκολλητό με τη Γαλλίδα διερμηνέα του). Από μια άποψη, οι διαμαρτυρίες αυτές είναι ενδεικτικές της υψηλής εκτίμησης στην οποία έχει το κοινό το σκηνοθέτη-σεναριογράφο: Πώς μπορεί ο μεγαλύτερος παραμυθάς της εποχής μας να μην αναφέρεται καθόλου σε κάτι τόσο θεμελιακό όσο ο έρωτας; Από την άλλη υπάρχει μια ολόκληρη φιλολογία που τον θέλει μισογύνη. Πολλοί μιλάνε για ψύχωση με τις γυναίκες που παραπέμπει στο Χίτσκοκ. Ίσως κάποια στιγμή στο μέλλον ο Ταραντίνο γυρίσει μια ρομαντική κομεντί για να δείξει πως δεν υπάρχει είδος στο οποίο να μη διαπρέπει. Για την ώρα αρκείται σε μια καταπληκτική σκηνή-παρωδία των φετίχ: Ένας ψυχοπαθής συνταγματάρχης των SS στραγγαλίζει με τα γυμνά του χέρια μια ξανθιά ντίβα, με την κάμερα να κάνει close up στις πατούσες της – η μία σε γύψο. «Αν με θεωρείτε σεξουαλικά ανώμαλο», μοιάζει να μας λέει ο σκηνοθέτης, «πάρτε τουλάχιστον μια ανωμαλιάρικη σκηνή δολοφονίας, που θα διδάσκεται για χρόνια στις σχολές κινηματογράφου».

«Έχω ανακαλύψει ότι μπορώ να κάνω ό,τι θέλω με τη γλώσσα», έγραφε ο Τζόυς τον καιρό της σύνθεσης τον Οδυσσέα. Με το Inglourious Basterds έχει κανείς την εντύπωση ότι κάτι αντίστοιχο ισχύει σήμερα για τον Ταραντίνο και την κάμερα.

Τρίτη, 1 Σεπτεμβρίου 2009

SUVλιές





" Oμολογώ πως οι άνθρωποι που οδηγούν αυτά τα πράγματα μέσα στις πόλεις, πρέπει να είναι ψυχοπαθείς " Jeremy Clarkson, παρουσιαστής της εκπομπής Top Gear


" Όταν βλέπεις κάποιον να προσπαθεί να κάνει μανούβρες με το SUV γύρω από ένα σχολείο, πρέπει να σκέφτεσαι πως ο άνθρωπος αυτός είναι τελείως ηλίθιος " Κen Livingstone, πρώην Δήμαρχος Λονδίνου.

" Είχαμε βαρεθεί τις μικρές αναιμικές σεβρολέτ. Θέλαμε κάτι μυώδες, κάτι που να φώναζε: κάντε στη πάντα, περνάει αμερικάνος! " Charles Dubow

Ανέκαθεν ήμουν επιφυλακτικός απέναντι σε όσους δηλώνουν οικολόγοι. Δεν δίνω πολιτικό ή κομματικό περιέχομενο στον όρο. Άλλωστε τώρα πια όλοι οι μαυρογυαλουραίοι σε όλο το φάσμα δηλώνουν και διαδηλώνουν τις οικολογικές και περιβαλλοντολογικές ανησυχίες τους. Στους απλούς ανθρώπους αναφέρομαι. Όταν βλέπω κηρύγματα περί οικολογικής συνείδησης κουμπώνομαι. Δεν μπορώ να το εξηγήσω. Είναι μεταφυσικό. Ναι, συμφωνώ κήνσορά μου πρέπει να μου γίνει συνήθεια η ανακύκλωση, ναι πρέπει να μαζεύω τα γυάλινα μπουκάλια, ναι αλλά μη με πιέζεις πολύ γιατί αυτές οι συνήθειες σιγά σιγα αφομοιώνονται και μπαίνουν στη ρουτίνα της καθημερινότητας. Και κυρίως μη μου λες πως καταστρέφω τον πλανήτη. Να μου πεις βοηθάω την οικονομία και το περιβάλλον της χώρας το δέχομαι. Να μου πεις είναι ένδειξη πολιτισμού, συμφωνώ. Αλλά άσε τους μικρομεγαλισμούς περί πλανήτη. Εσύ φίλε κήνσορα ξέρεις πως κι αν ακόμη όλοι οι Έλληνες, ποιοι Έλληνες, όλοι οι Ευρωπαίοι αποκτήσουν φουλ οικολογική συνείδηση και μειώσουν τους ρύπους στο ελάχιστο, αν δεν μπουν σε τάξη τα Κινεζόπουλα, οι Ινδοί και αι ΗΠΑ δε σώζεται ο πλανήτης που να ανακυκλώσουμε τον αγλέορα. Πλησιάζει και η Κοπεγχάγη και θα δεις.


Επειδή μ΄αρέσει όμως το στυλ σου φίλε κήνσορα θα εξαπολύσω και εγώ μύδρους. Τι μύδρους, φιλιππικό έφτιαξα. Κατά των SUV (Sport Utility Vehicles). Τί; Έχεις SUV ; Και βγάζεις δεκάρικους περί οικολογίας βρε αθεόφοβε; Κάτσε να τα πούμε λίγο... Και εκτός από οικολογικές θα δώσω και κοινωνικοιδεολογικές διαστάσεις στο θέμα. Και σου χω και ένα ντεσουδάκι περί ασφάλειας των εν λόγω οχημάτων. Πάμε.
Ανάμεσα στο 1980 και το 2000 οι κατασκευαστές αυτοκινήτων ξόδεψαν 80 δισεκατομμύρια δολάρια σε διαφημίσεις μεγάλων αυτοκινήτων και φορτηγών. Έτσι μεταξύ 1995 και 2001 ο αριθμός των SUV στους αμερικάνικους δρόμους διπλασιάστηκε. "Ρίχνεις λίγα περισσότερα δολλάρια σε ένα αυτοκίνητο, το μεγαλώνεις και το πουλάς για πολύ περισσότερα χρήματα ", εξήγησε ένας διευθυντής πωλήσεων της Chrysler. "Oι καταναλωτές δεν χρειάζονταν πραγματικά ένα όχημα με κίνηση στους τέσσερις τροχούς" πρόσθεσε ένα στέλεχος της Jeep. "Όλη η ιστορία με τις πωλήσεις των SUV βασιζόταν σε ψυχολογικούς λόγους" ( σε ελεύθερη μετάφραση: τους προβατοποιήσαμε πάλι ). Τα ενεργειοβόρα SUV είχαν ταξινομηθεί από το Κογκρέσο στην κατηγορία των ελαφριών φορτηγών και ως εκ τούτου εξαιρούνταν από τα πιο αυστηρά μέτρα, που αφορούσαν στα επιβατικά αυτοκίνητα. Όταν όμως οι πωλήσεις εκτοξεύθηκαν στα ύψη μέσα στα αστικά όρια, η Επιτροπή Προστασίας Περιβάλλοντος [ Εnvironmental Protection Agency-EPA] δυσκολεύτηκε να πάρει μέτρα. Ανώνυμο μέλος της επιτροπής ομολόγησε στον δημοσιογράφο της στήλης του αυτοκινήτου στη New York Times, Keith Bradser: " Δεν θέλουμε να σκοτώσουμε τη χήνα που γεννά τα χρυσά αυγά για την εγχώρια αυτοκινητοβιομηχανία ". Με κατά μέσο όρο 20% λιγότερη οικονομία στα καύσιμα σε σχέσεις με τον μέσο όρο των άλλων επιβατικών αυτοκινήτων, οι πωλήσεις των SUV ανέβασαν τον μέσο όρο κατανάλωσης καυσίμων των ελαφρών οχημάτων της χώρας, που από το 1988 και πέρα αυξανόταν σταθερά.
Ο Κeith Bradsher δεν είναι κανένας μανιακός οικολόγος. Ούτε ακτιβιστής. Αρθρογραφεί στην New York Τimes και ως ανταποκριτής της εφημερίδας στην Ουάσινγκτον έχει καλύψει οικονομικό ρεπορτάζ ( διεθνές και εσωτερικό), τηλεπικοινωνίες και θέματα βιομηχανίας αυτοκινήτου. Τα ρεπορτάζ του για τα Sport Utility Vehicles του χάρισαν το 1997 το βραβείο George Polk (σημ.:Πολκ,Πολκ κάτι μου θυμίζει αυτό το όνομα...), ενώ την ίδια χρονιά προτάθηκε και για το Βραβείο Πούλιτζερ. Το βιβλίο του Ηigh and Mighty αναφέρεται αποκλειστικά στα SUV. Aναφέρεται...Τρόπος του λέγειν. Γενεές δεκατέσσερεις τα περνάει. Και αυτά και τους οδηγούς τους. Ντρέπομαι και να αναφέρω τι τους σούρνει. Μέχρι και το ψυχολογικό προφίλ των οδηγών δίνει. Τι εγωκεντρικούς, τι εγωιστές, τι άσχετους οδηγούς τους λέει, τι νάρκισσους, τι έλλειψη κοινωνικής ευθύνης τους καταλογίζει. Τα μίνι-βαν τα υπερασπίζεται(όχι τόσο ρυπογόνα και θεωρεί τους οδηγούς τους υπεύθυνους καθότι προσγειωμένοι οικογενειάρχες). Μια σύντομη περίληψη του βιβλίου εδώ: http://www.washingtonmonthly.com/features/2001/0212.mencimer.html

Δεν αναλίσκεται ιδιαίτερα στο πόσο αντιοικολογικά και ενεργειοβόρα είναι τα οχήματα αυτά. Να δούμε αυτήν την πτυχή. Λίγα νούμερα:
-αν η μέση απόδοση που έχουν τα αυτοκίνητα αυτά αυξανόταν κατά μόλις 3 μίλια ανά γαλόνι βενζίνης, η ημερήσια κατανάλωση στις ΗΠΑ θα έπεφτε κατά 49.000.000 γαλόνια. Ενδεικτικά, από το μεγάλο κοίτασμα στην Αλάσκα - για το οποίο υπάρχει έντονη διαμάχη για το αν θα πρέπει να αρχίσουν γεωτρήσεις-καθότι βρίσκεται σε καταφύγιο άγριας ζωής(Arctic National Wildlife Refuge)- υπολογίζεται να αντλούνται 42.000.000 γαλόνια την ημέρα.
-Όσοι χρησιμοποιούν για ένα χρόνο SUV αντί για κανονικό αυτοκίνητο, σπαταλούν τόση ενέργεια, όση εάν άφηναν το ψυγείο ανοικτό για 6 χρόνια, το φως του μπάνιου ανοικτό για 30 χρόνια ή την τηλεόραση ανοικτή για 28 χρόνια. (3)
-από το 1990 η ανεπαρκής ενεργειακά απόδοση των SUV οδήγησε τους αμερικανούς σε σπατάλη 70 δισεκατομμυρίων γαλονιών βενζίνης.

Η Carol Browner ( Σύμβουλος πλέον του Ομπάμα επί θεμάτων Ενέργειας και Κλίματος) σε κατάθεσή της σε υποεπιτροπή της Γερουσίας το 1999 τα είπε διπλωματικά. Τα χαρακτήρισε προκαλούντα μόλυνση σε υψηλότατο βαθμό, τόνισε πως μαζί με τα μίνι-βανς και τα ελαφρά φορτηγά αποτελούν το 50% του στόλου των αυτοκινήτων στις ΗΠΑ και πρότεινε να δωθεί ένα τέλος στη σκανδαλώδη προνομιακή μεταχείρισή τους, με το να υπάγονται στις αυστηρές προδιαγραφές που ίσχυαν και για τα επιβατικά αυτοκίνητα και να σταματήσει η προκλητική εξαίρεσή τους. (4)

Ο Ken Livingstone ως δήμαρχος Λονδίνου ήταν πιο αυστηρός. Αφού ξέσπασε χαρακτηρίζοντας τους ιδιοκτήτες τέτοιων οχημάτων (στην Αγγλία τα αποκαλούν Chelsea tractors, το αντίστοιχο του "αγροτικά Κολωνακίου") ηλίθιους, δήλωσε πως η κυκλοφορία τους πρέπει να απαγορευθεί στο Λονδίνο. Στην ίδια γραμμή κινείται και ο βουλευτής Norman Bakers που πρότεινε να επιβληθούν υψηλά τέλη και επιπλέον φόροι στα οχήματα αυτά( http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/politics/3739495.stm ). Τον Ιανουάριο του 2008 και ενώ επίκειντo δημοτικές εκλογές, ο Livingstone πρότεινε να επιβληθεί τέλος 25 λιρών την ήμερα για τα 4χ4 που κινούνται σε συγκεκριμένη ζώνη. Ο συντηρητικός αντιπαλός του ο πολύς Boris Johnson- o μόνος πολιτικός που υποστήριξε την απόφαση Μπους για μη ένταξη στο πρωτόκολλο του Κιότο-εναντιώθηκε στην πρόταση του Livingstone. O Johnson κέρδισε τις εκλογές...(5)

Kαι ερχόμαστε στο τελευταίο επιχείρημα υπέρ των οχημάτων αυτών. Η ασφάλεια. Κατ' αρχήν μιλάμε για την ασφάλεια των οδηγών και των επιβαινόντων. Διότι αν ξεκινήσουμε από τους πεζούς, μιλάμε για κινούμενους χάρους. Γιατί ο πεζός που θα χτυπηθεί από SUV έχει διπλάσιες πιθανότητες να σκοτωθεί. Ο οδηγός κανονικού αυτοκινήτου που θα συγκρουστεί πλαγιομετωπικά με 4χ4 έχει 4 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα να σκοτωθεί σε σχέση με μία σύγκρουση με κανονικό αυτοκίνητο. Πάμε τώρα στους επιβαίνοντες. Κατ'αρχήν, μια που είπα επιβαίνοντες, να σημειωθεί πως σε ένα τυπικό SUV επιβαίνουν κατά μέσο όρο 1,3 άνθρωποι ("το χρειάζομαι για να μεταφέρω την οικογένεια ρε παιδιά"). Mε βάση μελέτες η αδιαμφισβήτητη ασφάλεια που έχουν λόγω όγκου κλπ, εν πολλοίς μετριάζεται από το γεγονός πως έχουν 4πλάσια πιθανότητα για ντελαπάρισμα-rollover(7). Σε ό,τι αφορά στα παιδιά η πιθανότητα να τραυματιστούν τριπλασιάζεται όταν στο ατύχημα επισυμβαίνει ντελαπάρισμα. Ο Dennis Durbin, παιδίατρος των Επειγόντων Περιστατικών που πήρε μέρος στη μελέτη δήλωσε επί λέξη: " We’re not saying they’re worse or that they’re terrible vehicles. We’re challenging the conventional wisdom that everyone assumed they were better "...(8)
Δεν στα είπα αυτά κήνσορα οικολόγε που οδηγείς ένα μικρό τανκ, που καίει τα αντερά του, μέσα στην πόλη για να στεναχωρηθείς. Άλλωστε όπως είπα σε πλανητικό επίπεδο το κλίμα δεν επηρεάζεαται από την Ελλάδα και τους Έλληνες. Αλλά για να θυμάσαι κι εσύ και εγώ πως πριν αρχίσουμε το κήρυγμα στο όνομα του πλανήτη, ας ρίχνουμε μια ματιά στα του οίκου μας( συγκεκριμένα στο γκαράζ). Πήγαινέ με τώρα μια βόλτα με το Ηummer σου...






Παραπομπές:

1. I Want my SUV, Charles Dubow Forbes.com (http://www.forbes.com/1998/06/06/feat.html)
4.Carol M. Browner, Administrator Environmental Protection Agency, Testimony Prepared for Delivery Senate EPW Subcommittee on Clean Air Washington, D.C. May 20, 1999 (http://www.epa.gov/ttncaaa1/gen/cmbtest.html)
5. Livingstone pushes forward with £25 congestion charge (http://www.guardian.co.uk/politics/2008/jan/31/london.london)